Leden login

Wachtwoord vergeten?

Om uw wachtwoord te herstellen. Klik hier.

Nog geen lid?

Meld u nu aan!

Wilt u meer informatie over een lidmaatschap bij de Commerciële Club Twente? Klik hier om uw interesse online aan ons door te geven.

Hoe heurt ’t …….met jou en U?

Hallóóó, heb je een bóónuskaart? Spaar je kóóópzegels?
De grijze gedistingeerde heer vóór mij in de rij bij ‘s lands bekendste grootgrutter lijkt per klant zijn ergernis op te bouwen. Als hij zelf aan de beurt is staat hij volledig op scherp om de romige Twentse caissière na haar eerste familiaire je & jij woordjes  stevig van repliek te dienen. “Pardon mevrouw: je, jij? Ik dacht niet dat ik u ken en al helemaal niet dat we samen hebben afgesproken om  elkaar te tutoyeren!”  Een herkenbaar tafereel, al wordt het niet vaak zo afgemaakt als door deze heer. Natuurlijk heeft deze meneer een punt. Eerlijk gezegd heb ik zelf ook weinig op met deze verbale tutoyeerexpressie die zich al zoveel jaren lang als de bekende olievlek heeft uitgebreid.

In mijn beleving heeft de 1e vestiging in ons land van de grote geel-blauwe woonketen uit Zweden een belangrijke bijdrage geleverd aan het “ont-uwen”. In folders, op billboards en in reclamespots werd iedereen meteen met Je en Jij ingelijfd in deze “Family”. En daarna ging het rap met deze Ikea-Billy-boekenkast-kleutertaal. Elk “hip” bedrijf – en zeker wanneer het ook Angelsaksisch een beetje leuk mee wil doen- lijkt deze aanspreekvorm met gretigheid in de armen te sluiten.

Let maar eens op reclametaal: Heb jij al een pasje van ons bedrijf? Wil jij een goedkope vakantie? Win jij de hoofdprijs? Etc.,etc.

Recentelijk kreeg ik een nagezonden brief naar aanleiding van de aanschaf van mijn IPhone. Ik heb me daar bewust nadrukkelijk als mevrouw O.M. gepresenteerd.  De aanhef in de brief (Geachte mevrouw O.M.) sluit daar keurig op aan en vervolgens gaat men soepel over op :”Mevrouw, jij hebt bij ons …”etc.  Snapt u het nog? Is het de taalverloedering, of gebrek aan opvoeding in het algemeen? Is het een leven lang lekker jong willen blijven? (“Nee joh, zeg maar gewoon jij, zo oud ben ik nu ook weer niet!”) Is het gemakzucht, onverschilligheid?

Volgens deskundigen is het J-woord rond 1980 in zwang geraakt. Er kwamen toen veel kinderprogramma’s op de buis. In onderwijsland werd de geitenwollensokken-lobby steeds invloedrijker en de (inmiddels colbertloze) meester/meneer verwisseld voor Jan en u voor jij. De democratisering ten top meende men. En dit popiejopie-gedrag exporteerden we ook over onze landsgrenzen. Nu is dat you in Engelstalig gebied usual,  maar bij onze Oosterburen gaan de wenkbrauwen toch echt in die Höhe als wij ongevraagd beginnen te “Dutzen”. Bij zakendoen niet een echt sterke start dus. Ook zonder zakendoen weer eens de bevestiging van de lompheid van Hollanders die dit gedrag zelf het liefst “gewoon lekker direct” noemen.

Dat het anders kan bewijzen de Belgen. De Vlamingen hanteren de wonderschone ge- en gij-vorm. “Hebt ge uw velo gekuist? “werd me jaren geleden door een leuke man  in Brugge gevraagd toen ik daar rondfietste. Klinkt toch een stuk aangenamer dan: “Heb jij je fiets gepoetst?”  

In Frankrijk – het land van tutoyeren en vousvoyeren – hanteert men de u-vorm overigens soms extreem lang. Het wereldberoemde filosofen-  en schrijverspaar Jean Paul Sartre en Simone de Beauvoir heeft elkaar tot aan de dood publiekelijk nooit met “tu” aangesproken. Een liedtekst als  “Voulez-vous coucher avec moi” wordt dan ineens een stuk begrijpelijker.  Want het gaat natuurlijk wel vér om iemand met “u” tussen de lakens te lokken…

Wat zegt het Grote Boek “Hoe hoort het eigenlijk” van Reinildis van Ditzhuyzen er over? “Je en jij staan voor onderlinge solidariteit, verbondenheid en of je iemand aardig vindt. Maar vaak is het een cosmetische truc die de werkelijkheid verhult.” schrijft ze. Immers, al jij zeggend kan iemand behoorlijk worden neergesabeld. Terwijl er tussen u-zeggers wel degelijk sprake kan zijn van een hechte en warme band. Van Ditzhuyzen geeft als samenvatting: Gebruik de u-vorm als u een duidelijk statusverschil voelt en/of als de situatie formeel of officieel is. Gebruik de jij-vorm als u het gevoel hebt in een informele situatie te zitten en/of als u denkt gelijkwaardig te zijn aan de gesprekspartner.” Ook schrijft ze: “het is beter langdurig  u te zeggen dan te snel je en jij op te dringen. Bij eenmalige contacten (zakelijke of privé) is de regel: U zeggen.”
Kortom, in mijn eigen woorden:  u zeggen heeft veel te maken met professionele afstand en met respect. 
En laat het woord respect nu toevallig in “je- en jij-land” juist weer een “überhip” begrip zijn!
Tja, zo heur ie nog es wat….

Threes Oude Moleman  toudemoleman@omtrend.com

Inloggen

Inlognaam *
Wachtwoord *
Deel deze pagina via: